de Evolutie van Graancirkels

In de loop der jaren hebben graancirkels verschillende evoluties doorgemaakt. De eenvoudige cirkels werden cirkels met paden en boxes en namen vervolgens een quantumsprong naar zeer complexe mandala-achtige vormen. Hoewel er een sterk geloof is dat de vormen elk jaar complexer worden, hebben ze in werkelijkheid in ieder geval de laatste tien jaar geen nieuwe complexiteit gekregen. Het lijkt er echter op dat het fenomeen de volgende stap heeft gezet. Beginnend met een relatief 'eenvoudig' ontwerp op basis van een totaal nieuw concept. In de loop der jaren hebben graancirkels verschillende evoluties doorgemaakt. De eenvoudige cirkels werden cirkels met paden en boxes en namen vervolgens een quantumsprong naar zeer complexe mandala-achtige vormen. Hoewel er een sterk geloof is dat de vormen elk jaar complexer worden, hebben ze in werkelijkheid in ieder geval de laatste tien jaar geen nieuwe complexiteit gekregen. Het lijkt er echter op dat het fenomeen de volgende stap heeft gezet. Beginnend met een relatief 'eenvoudig' ontwerp op basis van een totaal nieuw concept.

Af en toe sturen mensen me foto's van rijstvelden met kunst. Al sinds het begin van de jaren negentig wordt dit soort kunst, tanbo genaamd, gemaakt in een rijstveld net buiten Inakadate, Aomori, Japan.

Het doet me veel denken aan het werk van Julian Beever, de Engelse krijtkunstenaar die sinds het midden van de jaren negentig krijttekeningen maakt op stoepen. Hij gebruikt een projectietechniek die anamorfose wordt genoemd om de illusie van drie dimensies te creëren wanneer je vanuit de juiste hoek kijkt. Vaak is het mogelijk om een persoon in het beeld te plaatsen alsof deze in interactie is met de scène.

Beide kunstvormen hebben één ding gemeen. Je moet het vanuit een bepaalde hoek bekijken om het beeld volledig te kunnen waarderen, om het 100% 'correct' te zien. Elke andere hoek levert een scheef beeld op. In 2011 waren er wat problemen met het maken van luchtfoto’s van de graancirkels. Dit had te maken met licenties. Veel fotografen konden hierdoor niet vliegen. In die tijd schreef ik een e-mail aan een bevriende wetenschapper in Nederland waarin ik hem vertelde dat alle problemen met het vliegen zouden worden opgelost als er graancirkels zouden verschijnen die alleen tot hun recht komen als je ze vanuit een bepaalde hoek bekijkt. Een heuvel bijvoorbeeld. Vergelijkbaar met de rijstveld kunst en de krijtkunst. Dit zou de noodzaak van het vliegen wegnemen. Het zou zelfs nog verder gaan. Een luchtfoto zou een ongewenst scheef beeld geven! Slechts drie dagen nadat ik de e-mail had verstuurd, op 6 augustus 2011, wordt er een graancirkel gevonden aan de voet van Morgan's Hill, bij Bishops Cannings, UK.

Ik kon mijn ogen niet geloven toen ik het zag. In het veld lag precies wat ik mijn vriend had beschreven. De graancirkel kon slechts vanuit één hoek 'correct' worden gezien! Je moest er recht van voren naar kijken, en je moest onder een bepaalde hoek naar beneden kijken. Fascinerend!

voor aanzicht (incorrecte hoek) correcte hoek boven aanzicht (incorrecte hoek)

van links recht van voren van rechts

Maar er was meer. De Morgan's Hill formatie lag in het veld onder precies de juiste hoek ten opzichte van de heuvel. Vanaf de top van de heuvel keek je recht naar de graancirkel.

Helaas was de heuvel niet hoog genoeg en te ver weg om het 'one line of vision'-effect volledig tot zijn recht te laten komen. Hoewel je nog steeds moest vliegen om het gehele plaatje van deze formatie te zien, kan het zomaar zijn dat we deze nieuwe stap in de komende dagen en jaren vaker zullen zien. Zijn we getuige van de volgende stap in de evolutie van de graancirkels? Zullen we steeds meer graancirkels zien die aan alle voorwaarden voldoen? Graancirkels die alleen 'goed' te zien zijn vanaf een heuveltop? Zal vliegen in het graancirkel onderzoek overbodig worden? De toekomst zal het uitwijzen, maar voor mij is het een fascinerend idee, en ik zou het niet erg vinden om het vliegen van mijn lijstje met 'things to do' te schrappen. © Bert Janssen, 2011.